Course syllabus
MLY403 Devlet Borçları
Düzey: Lisans (Maliye, 4. sınıf) · Dönem: 2026–2027 Güz
Öğretim üyesi: Doç. Dr. Mehmet Fatih Buğan
Ders saati: Çarşamba 13:30–16:05 · Derslik: Z-08
Dersin amacı
Kamu borçlanmasının nedenlerini, türlerini, ekonomik etkilerini ve yönetimini; borç sürdürülebilirliği ve borç krizleri tartışmalarını Türkiye verileriyle birlikte incelemek.
Öğrenme çıktıları
- Devlet borcunu kavramsal olarak tanımlar ve türlerine göre sınıflandırır.
- Borçlanmayı klasik, Keynesyen ve modern yaklaşımlar açısından karşılaştırır.
- Borç yükü ve Ricardocu denklik tartışmasını açıklar.
- Borç sürdürülebilirliğini temel borç dinamiği denklemiyle hesaplar.
- Borç yönetimi araçlarını ve Türkiye’nin borç yönetimi çerçevesini değerlendirir.
- Tarihsel borç krizlerinden politika çıkarımları yapar.
Haftalık plan
| Hf | Konu | Okuma / hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Derse giriş. Devlet borcunun tanımı, kamu finansmanı içindeki yeri | Ders notu 1 |
| 2 | Devlet borçlarının sınıflandırılması: iç/dış, kısa/uzun vadeli, gönüllü/zorunlu, sabit/değişken faizli | Ders notu 2 |
| 3 | Borçlanmanın nedenleri: bütçe açıkları, savaş, kriz, yatırım finansmanı. Altın kural | Rosen & Gayer, borç finansmanı bölümü |
| 4 | Borçlanmaya kuramsal yaklaşımlar: klasikler, Keynes, Buchanan ve kamu tercihi | Buchanan (1958) özetleri |
| 5 | Borç yükü tartışması: kuşaklar arası aktarım, dışlama etkisi | Rosen & Gayer · Elmendorf & Mankiw (1999) |
| 6 | Ricardocu denklik hipotezi ve ampirik bulgular | Barro (1974) · Barro (1989) |
| 7 | Borçlanmanın ekonomik etkileri: faiz, enflasyon, büyüme, gelir dağılımı | Reinhart & Rogoff (2010) ve eleştirisi |
| 8 | Ara sınav | — |
| 9 | Borç sürdürülebilirliği: borç dinamiği denklemi, faiz dışı fazla, r–g farkı | Blanchard (2019) · IMF DSA çerçevesi |
| 10 | Borç yönetimi: amaçlar, araçlar (DİBS, eurobond, kira sertifikası), vade ve kur riski | Hazine ve Maliye Bakanlığı Kamu Borç Yönetimi Raporu |
| 11 | Türkiye’de borç yönetiminin hukuki çerçevesi: 4749 sayılı Kanun, borçlanma limitleri, Hazine garantileri | 4749 sayılı Kanun |
| 12 | Borçların ödenmesi ve tasfiyesi: amortisman, konsolidasyon, konversiyon, yeniden yapılandırma, borç silme | Ders notu 12 |
| 13 | Borç krizleri: Latin Amerika 1980’ler, Avro bölgesi 2010, Türkiye 2001 | Reinhart & Rogoff (2009), seçili bölümler |
| 14 | Türkiye’de kamu borcunun seyri (2002–günümüz) ve genel değerlendirme | Hazine istatistikleri · Veri ödevi teslimi |
Değerlendirme
| Bileşen | Ağırlık |
|---|---|
| Ara sınav | %40 |
| Final sınavı | %60 |
İsteğe bağlı veri ödevi (final notuna +10 puana kadar ek): Hazine ve Maliye Bakanlığı istatistiklerinden Türkiye’nin merkezi yönetim borç stoku, faiz dışı dengesi ve büyüme verileriyle son 10 yılın borç dinamiği tablosunun hazırlanması ve 2 sayfalık yorumu.
Temel kaynaklar
- Rosen, H. S. & Gayer, T. Public Finance. McGraw-Hill (Türkçe çevirisi de kullanılabilir).
- Reinhart, C. M. & Rogoff, K. S. (2009). This Time Is Different: Eight Centuries of Financial Folly. Princeton University Press.
- Barro, R. J. (1974). “Are Government Bonds Net Wealth?” Journal of Political Economy, 82(6).
- Barro, R. J. (1989). “The Ricardian Approach to Budget Deficits.” Journal of Economic Perspectives, 3(2).
- Elmendorf, D. W. & Mankiw, N. G. (1999). “Government Debt.” Handbook of Macroeconomics, Vol. 1C.
- Blanchard, O. (2019). “Public Debt and Low Interest Rates.” American Economic Review, 109(4).
- Hazine ve Maliye Bakanlığı, Kamu Borç Yönetimi Raporu (aylık); 4749 sayılı Kanun.
- Türkçe ders kitabı olarak bölümde okutulan bir Devlet Borçları kitabı eklenmelidir.